İnternette kota kalktı, fiyatlar uçtu! İnternette kota kalktı, fiyatlar uçtu! İşte kotasız fiyatlar İnternette kota kalktı, T&uum...           • Ek iş yapanlara kötü haber Ek iş yapanlara kötü haber Mesai saatleri dışında fotoğrafçılık yapan ür&...           • T.C. KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AÇIKTAN PERSONEL ALIM İLANI İlan Metni T.C.KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜAÇIKTAN PERSONEL ALIM İL...           • Ücretli oldu Resmi Gazete'de yayımlandı! Ücretli oldu Çevre Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Y...           • Standartlara Aykırı Emisyona Sahip Araçlara 2 Bin 500 Lira Ceza Kesilecek Yönetmelikte Belirlenen Standartlara Aykırı Emisyona Sahip Araçlara 2 Bin 500 Lira Cez...           • Zorunlu Kış Lastiği Takmayanlara 625 Lira İdari Para Cezası Verilecek Zorunlu Kış Lastiği Takmayanlara 625 Lira İdari Para Cezası Verilecek 1 Aralık ve 1 Nisan tarihle...           • Deri, Tekstil, Ayakkabı ve Moda Tasarım Öğrencilerinin Üretim ve Tasarım Yeteneklerinin Geliştirilmesi” proje toplantısı yapıldı Deri, Tekstil, Ayakkabı ve Moda Tasarım Öğrencilerinin Üretim ve Tasarım Yeteneklerinin ...           • Gerede Ticaret ve Sanayi Odasından öğrencilere 900 adet Spor Ayakkabı hediye   Gerede Ticaret ve Sanayi Odasından  öğrencilere 900 adet Spor Ayakkabı  hed...           • Trafik Cezalarını Artıran Kanun Resmi Gazete'de Yayımlandı Trafik Cezalarını Artıran Kanun Resmi Gazete'de Yayımlandı Trafik cezalarını artıran kanun, bug&u...           • Müftü, sahte imzayla kaymakamı bakanlığa şikayet etti Müftü, sahte imzayla kaymakamı bakanlığa şikayet etti Bolu'nun Yeniçağa il&ccedi...           

İslam’da Adalet- 2 - Yunus Baki KOÇAK

İslam’da Adalet- 2

Yazar: Yunus Baki KOÇAK |  Tarih:5 / 1 / 2017


İslam’da Adalet- 2

 

Kanuni Sultan Süleyman’ın askerleri, muharebede bir bağ kenarında konaklayıp, yiyecek bir şey de bulamayınca bağdan üzüm almak zorunda kalırlar. Askerler, Kestikleri her salkım üzümün yerine, üzümün parasını da bağlarlar. Bağ sahibi duruma vakıf olduğunda, Türk askerlerinin bu adaleti karşısında hayranlığını gizleyemez.  

***************

Kanuni Sultan Süleyman, askerleriyle bir ülkeden geçerken, yaşlı Hıristiyan bir kadının evi soyulur. Kadın, evinin askerler tarafından soyulduğunu iddia ederek Kanuni’ye şikâyette bulunur. Kanuni “Niçin kapını kilitlemedin?” dediğinde, kadın “Çünkü benim ülkemde dünyanın en adaletli hükümdarı ve onun askerleri var, diye kilitlemedim.” der. Bu cevap karşısında Kanuni, bu kadının zarar ve ziyanının ödenmesini emreder.

**************

Fatih Sultan Mehmet Saray Burnunda bir saray yaptırmak ister. Kendisine, Hıristiyan bir mimar tavsiye ederler. Mimar gelir, Fatih mimara: “Ben şurada şöyle şöyle bir saray istiyorum. Önünde yedi tane sütun ve her sütunun boyu da yedi arşın olacak” der. Fatih, Osmanlıların yedinci Padişahı, bunu simgelemek ister.  

Mimar, sarayı yapar, teslim edip parasını alacak. Fatih’e haber verirler. Fatih gelip, sarayı görür içini dışını gezer, bakar çok beğenir. Sarayın önüne geldiğinde “Şu sütunları bir ölçün bakalım” der. Sütunları ölçerler, bakarlar ki altı arşın. Fatih: “Niçin yedi değil de altı arşın yaptın?” deyince, mimar: “Efendim işte öyle mimari estetiğe daha uygundur” filan demeye kalmadan, Fatih: “Kesin bunun elini” der ve mimarın elini kestirir. Mimar para ve teşekkür beklerken, eli de elden gider.

 Mimar günlerce ağlayıp İstanbul sokaklarında dolaşırken, bir gün Müslüman bir mahallede Müslüman bir askere rastlar. Asker “Geçmiş olsun, hayrola, ne oldu, niçin ağlıyorsun?” deyince, mimar olayı aktarır. Asker “Şikâyet et, mahkemeye ver” der. Mimar “Kimi mahkemeye vereyim? Kolumu kesen Padişah, ondan daha büyük kim var?” der. Asker: “Ondan daha yüksek Allah var, Allah’ın Kur'an-ı ve kanunları var ve bu ülkede o kanunları tatbik eden Hızır Reis var. Git ona şikâyet et” der. Mimar gider, Hızır Reise dava açar.   

Hızır Reis, Fatih’e de bir celp çıkarıp “Filan gün mahkemeniz var” der. Gün gelip davacı ve davalılar mahkemeye gelirler. Hızır Reis mahkemeyi açar, dava eden adamı çağırır ve karşısında beklemesini söyler. Arkadan Fatih’i çağırır. Fatih, girer girmez oturacak yer arar. Hızır Reis bağırır: “Geç hasmının yanında ayakta dikil, hasmınla mahkeme olacaksın.” der. Fatih ayakta dikilir. Hızır Reis, mimara sorar: “Sen kimsin bakalım?” Mimar: “Ben Agop oğlu İlyadis, filan mahallede mimar…” falan, filan künyesini sayar. Sıra davalı olan Fatih’e gelir. Fatih: “Gazi Osman beyin oğlu, Orhan Beyin Oğlu” diye saymaya başlayınca, Hızır Reis bağırır: “Kes! Burası hasep, nesep yeri değildir, burası hesap ve adalet yeridir. Murat Oğlu Mehmet de kâfi!” der.

Davacı davayı anlattıktan sonra Hızır Reis, Fatih’e sorar: “Sen bu adamın elini kestin mi?” Fatih: “Kestim” der. Hızır Reis: “Peki sen bunun elini kesmek için bizim mahkememizden, elinin kesilmesine dair yetkin var mı?” Fatih: “Yok” der. Hızır Reis: “Peki sen bizim mahkememizden berat almadan, hangi hakla, hangi kanunla, hangi adaletle bunun elini kestin?” deyince, Fatih: “Öfkelendim de kestim” der. Hızır Reis hükmü verir: “Davacı hakkını helal etmediği müddetçe veya günde on altın diyetini alıp, hakkından vaz geçmediği müddetçe Murat oğlu Mehmet’in de elinin kesilmesine karar verildi” der.

Neticede Mimar on altın diyetle razı olup, Fatihin elini kestirmekten vaz geçer. Bediüzzaman: “Padişah kısastan kurtulduğu için, on altını 20 altına çıkarır” der.[1] İşaratül İcaz 259;  Anadolu Mucizesi 84-85 Dr. Haluk Nurbaki.

Seyyah A. dela Motraye 1727 tarihinde yayınlanan seyahatnamesinde “Hırsızlara gelince, bunlar İstanbul'da son derece nâdirdir: Ben Türkiye'de (Osmanlı Devleti’nde) takriben on dört sene kaldığım halde, bu müddet zarfında hiç bir hırsızın orada ceza gördüğünü işitmedim.” der. İsmail Hami Danişmend, Eski Türk Seciyye ve Ahlakı 14.

“Fransız müelliflerinden A. L. Castellan: İstanbul’da gündüz olduğu gibi geceleyin de insan hiçbir mürettep taarruz korkusu olmadan dolaşabilir. Zâten ahâli bilhassa evlerde hırsızlık vak'aları olmamasına büyük bir takayyütle i'tinâ gösterir: Çünki öyle bir vak'a cereyan eden sokağın bütün sakinleri çalınan malın tazminiyle mükelleftir” Eski Türk Seciyye ve Ahlakı 17-18.  

Bir mecliste oturanlardan biri tarafından unutulan eşyanın, aynı mecliste olan diğer insanlar tarafından korunması gerekir. O mecliste olanlar, o malı korumazlar veya korumada kusur gösterirler de o mal zarar görürse tazmin ederler. Mevsıli, el-İhtiyar, III, 376. 

“Bir mahallede tarik-i ammde Zeyd maktûl bulunup katil malum olmazsa mahalleye ser’an diyet lazım olur mu? Cevap: Olur.” İbni Kemal Fetvaları.

Kasâme, kâtili bilinmeyen cinayetlerde (fâili meçhul), maktûlün bulunduğu köy veya mahalle halkından elli kişinin, Allah adına “öldürmedik ve öldüreni de görmedik” diye yemin etmeleridir. Yemin sonucu mahalle sâkinleri, maktûlün yakınlarına, 100 deve diyet verirler. Süfyanı Servi ve Ceza Hukuku, Yüksek Lisans Tezi.

“Kasâmenin amacı, müslümanın canını korumak, kanın yere dökülmesini önlemek ve suçlunun cezasız kalmasını engellemektir. Katil biliniyorsa kasame uygulanmaz. Yemin sırasında cinayeti üstlenen çıkmazsa, o mahalle veya köy halkının mükellef erkeklerine diyetle hükmolunur.” İslam Fıkhı Ansiklopedis, Kasame Maddesi.  

“Cezalarda asıl amaç caydırma genel kamu maslahatlarını ko­ruma ve insanların işlerinin adil ve düzgün biçimde görülmesini sağlamadır, öyleyse bu cezalara kıyas yapmak caizdir.” İslam Hukukunda Suç ve Ceza, Cilt 1, Kıyas.

“(Fısk-ı Fücur işlayen kişileri,) hâkim fısk-ı fücurdan yasaklar ve men eder. Eğer bu yol ile men olunmaz (kötülüğü işlemekten vaz geçmez) ise, mahalleden ihraç olunur. Ahlâksız kadın ve erkeklerin o ma­halleden kaldırmaya başvurmak hem dinî ve hem millî "bir vazifedir. Bu vazifeyi yapmayan her ferd de mes'uliyette müşterektir.” Mülteka el-Ebhur, Cilt 3, Müteferrik Meseleler, Dipnotu.

                                                                                                                         1 Ocak 2017.                     

***************

 


[1] Daha geniş bilgi için “Fetihten Sonra İstanbul’da Adalet” başlıklı makaleme bakabilirler.




Paylaş: Facebook  Twitter  Stumbleupon  Delicious  Google
Yazarın diğer yazıları
Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.
Ad,Soyad *
E-Posta *
Kalan karekter sayısı:
Yorum *
Güvenlik kodunu giriniz:
captcha
*
(* Doldurulması zorunlu alanlar)



İçerik Rss - Haberler Rss
Tasarım ve Programlama: Omnportal